Select Page

Ik heb recent een internationale workshop gevolgd, ergens ten noorden van Berlijn, bijna aan de Poolse grens, gegeven door Bonnie Roy over Open Participatory Organisations – in ’t kort OPO. Uiteraard kom je in zo’n workshop interessante mensen tegen met interessante verhalen en dit was niet anders.

Eentje waar ik over wil vertellen is het Zweedse Crisp, een merk en een onderneming van ongeveer 40 IT consultants die niet uit zijn op groei en zelfs niet uit zijn op winst! Ik heb hier en daar nog wel gehoord van teams of kleinere bedrijfjes die er bewust voor kiezen niet meer mensen in dienst te nemen of meer mensen lid te maken van hun netwerk; maar een bedrijf dat er naar streeft om het jaar af te sluiten met zero winst, dat had ik nog nooit gehoord.

Dit bedrijf heeft dan ook enkel een paar administratieve mensen in dienst en de rest zijn allemaal onafhankelijke consultants: ofwel programmeurs ofwel agile coaches – of een combinatie van beiden. De hoogste waarde die ze nastreven, is dat zowel zij zelf als hun klanten gelukkig zijn. Zij gaan er van uit dat dat een aantal positieve processen genereert die hun succes laat voortduren zonder al te veel extra moeite. Enerzijds doen ze dat door uitzonderlijk goede kwaliteit te leveren aan hun klanten en anderzijds door zo min mogelijk regels en procedures in het leven te roepen.

Aangezien veel van hen meestal niet op een kantoor werken, maar aan’t werk zijn bij hun klanten hebben ze een ritme ingesteld van 2 maal per jaar op weekeind te gaan. Dan werken ze voornamelijk met Open Space Technology, waar iedereen samen de agenda maakt, en waar de wet van de 2 voeten geldt. Mij lijkt het dat ze het principe van Harrison Owen, – what is the one less thing to do? – heel erg ter harte nemen. Procedures die te omslachtig zijn en die hen dus niet gelukkig maken, die schaffen ze af en vervangen ze door iets simpels, op menselijke en huiselijke maat.

Je kan na enkele jaren mede-eigenaar worden, maar daar hangt geen geldelijke waarde aan vast. Zij noemen het: je gaat er naakt in, en je gaat er naakt uit. Ze bouwen dus geen geldelijke waarde op in het bedrijf. Ieder heeft zijn eigen contracten met zijn cliënten, factuur en betaling gaan doorheen het ‘gezamenlijke huis’ maar er blijft niks over in de gezamenlijke pot. Dan hebben ze daar ook geen gedoe mee. Simpel.

Doordat hun ‘happiness’ bovenaan staat – voor hen zelf en voor hun klanten – hebben ze wel een reputatie opgebouwd van uitzonderlijk goed werk te leveren en hoeven ze dus ook niks te verkopen of op zoek te gaan naar klanten.

Zij zijn dus een goed voorbeeld dat geld niet het levensbloed is van een organisatie, zoals de klassieke economie ons wil doen geloven. Voor hen is het eerder: makkelijk samenwerken en goed werk leveren aan hun klanten. Geld verdienen lijkt dan een effect te zijn daarvan, in plaats van omgekeerd. Dit illustreert héél erg de boodschap die we in de vorige Spotted Zebra Friday kregen uit de systemische opstelling die we deden in de namiddag.

Het doel van Spotted Zebras, als netwerk en als organisatie en als onderneming, is ons amuseren, en gezamenlijke expertise opbouwen. Het doel is niet: het netwerk of het aantal medewerkers uitbreiden! Het is als een dans met het onbekende ‘iets’, het niet moeten weten, going with the flow…

Toevallig, zoals dat dan gaat, kwam ik op de Biomimicry website een beschrijving tegen van Crisp: “They are bottom-up, locally attuned and adapted, decentralized, diverse, self-organized, iterative and modular – in short, everything we dream of from a biological design perspective.  Perhaps most important, these systems are not premised on quantitative expansion; instead, we could say they are premised on qualitative expansion, with quantitative stability over time.”

(en ondertussen is er een korte reportage gemaakt over Crisp door de BBC!)

s3bannerCrisp werkt ook met methodes en praktijken uit de Sociocracy 3.0 modules (open source). Volgende Spotted Zebras Vrijdag – morgen! – , zal Jef Cumps van iLean ons inspireren met hun verhaal van klassieke onderneming tot zelfsturend bedrijf en de methodes van Agile en S3 die ze hebben samen geweven. We plannen ook een intro dag om meer te leren over Sociocracy (21 februari) en een 2- of 3-daagse training later op het jaar!

Als je alvast meer wil weten, hier kan je James Priest aan het woord horen over hoe sociocracy en teal en agile en lean en theory U zich met mekaar verhouden.